Јанис Гаитис
Роден во 1923 година во Атина, Грција, починал во 1984 во Атина, Грција
Огледало, 1977
масло, боено дрво
МСУ Скопје
Јанис Гајтис се смета за еден од најважните грчки сликари на 20-тиот век. Неговите рани години во политичкиот подземје и неговата тајна антифашистичка работа во текот на 1940-тите оставиле длабок белег врз неговото животно дело. Периодот на активно отпор ги обликувал неговите погледи за авторитарните структури на моќта, слепата општествена послушност и постојаната ерозија на индивидуалната слобода.
Делото “Огледала” (1977) го означува впечатливиот пресврт на Гаитис кон репрезентативната сликарска техника. Тој го напушти својот ранен апстрактен пристап во корист на универзално разбирлив, речиси постерски код.
Повторливите, целосно безлики фигури во нивните шарени костуми и идентични капи — неговите “Антропоаки” (мали луѓе) — силно потсетуваат, со своето ладно, сериско и рамно прикажување, на сликовната статистика (Изотип) на австрискиот социолог Ото Нојрат (1882–1945). Како и кај Нојрат, човечкото битие и овде станува стандардизиран знак и обичен пиктограм. Сепак, додека Нојрат се занимава со просветителство, Гаитис бара политичка критика. “Огледала” одразува целосно отуѓено масовна општество во кое поединецот е изгубен во униформноста. Буквално празното лице на доминантната сина главна фигура е исполнето со безброј други, мали клони, потискувачка метафора за принудата за усогласување.