Tапети

W6

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Силви Флери стана позната кон крајот на деведесеттите години со дела кои ги трансформираа женските луксузни добра во „реди-мејд“ производи во уметнички контекст. Таа се претставува себеси како „жртва на модата“ и ентузијастички потрошувач во рамките на капиталистичкиот систем. Сепак, нејзините кармини-ракети, нејзините меки, вештачки крзнени предмети или хромираните бронзени скулптури на трансмутирани култни предмети може да се разберат како иронични инфилтрации на овој економски модел.

читај повеќе

Во 1999 година, таа го присвои последниот машки бастион во спортот - трките со Формула 1, во испитување на односот меѓу половите. Го зеде тркачкиот костим на светскиот шампион Мика Хакинен како модел за нејзиниот дизајн на „Фустанот Формула 1“ и се фотографираше за идните потомци на шик фотографија заедно со спортскиот идол. Скулптурата „W6“ спаѓа во оваа област на метафорични трансмутации на куќните помошнички, мажите и моторите. Гумата од Формула 1, излеана во хромирана бронза, е направена истовремено со лиењето на мотори за претходната генерација спортски автомобили. Изгледа речиси сонливо старомодно, но сепак го буди сознанието дека последниот круг во трката за еднаквост сè уште не е извозен.

Адјаријанска невеста

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Ако воопшто некогаш и постоеле такви

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Суптилно обоена, метална светкавица. Уметницата го забележа овој одраз на светлината на сив ѕид на нејзината изложба во Националната галерија во Приштина во 2014 година. Шареното место, со дијаметар од околу половина метар, беше случаен одраз, комбинација од сончева светлина и стакло. Непостојаноста на овој момент, спонтано снимен со мобилен телефон, преку мотивот е донесен од југот во центарот на Европа. Флака Халити работи со можностите на дигиталните слики, овозможувајќи да се појават емоции. И аналогните и дигиталните функционираат на исто ниво.

Анданте

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Димо Тодоровски (1910–1983), кој е роден во Солун во 1910 година, а живеел и работел во Скопје, бил првиот академски образован македонски скулптор. За жал, многу од неговите скулптури од пред Втората светска војна биле уништени. Покрај делата со социјални теми, Димо Тодоровски реализирал бројни скулптури од гипс и бронза, како и неколку јавни споменици низ цела Македонија.

Делото „Анданте“, во речиси природна големина, прикажува седнат машки акт како го изведува дејството на свирење на виолончело, евокативен гест што му дава психолошка длабочина и чувство на траење. Оваа сцена произлегува од личното искуство на уметникот, кој ја обликувал фигурата по сеќавање.

Бања 2

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Творештвото на Маја Вукоје се занимава со поврзаноста помеѓу глобалните текови на стоки и културната размена. Со концизен визуелен јазик, уметницата ја илустрира економската, финансиската и комуникациската меѓусебна поврзаност низ целиот свет. Во сликата во голем формат “Spa 2” (2020, акрил на јута, 170 × 140 см), има додатоци од светот на бањската култура – на пример, преголемо козметичко огледало и динамична тоалетна хартија. Множењето на овој мотив како позадина дава впечаток на преголем мрежест систем. Се восхитуваме на тоа како Маја Вукоје вешто го обвива розовиот папир околу шипките, но во исто време се потсетуваме на хистеричното “потрошувачко искуство” на почетокот на пандемијата на Корона во пролетта 2020 година.

Без наслов

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Уметничкиот материјал на Нора Турато е јазикот. Така, нејзиното дело го опфаќа бесконечниот терен на зборови, без разлика дали се римовани или неримовани, логични или нелогични, паметни или банални, без разлика дали се тврдења, слогани или обични фрагменти од текст, исечок од вестите или остатоци од социјалните мрежи. Уметницата всушност е перформерка и во овој жанр предизвика бура на Биеналето во Венеција во 2015 година. Таа по желба ја преминува границата помеѓу уметноста и животот и се интересира за богати и разновидни теми како читање и пливање, Нетфликс, канадската линија за спортска облека Лулулемон, човечкиот глас, политичката ситуација на Арктикот, кучиња, реклами, киното… Во драматични монолози, длабоко вкоренети во денешноста, таа ги насочува своите опсесии кон публиката. Нејзини инструменти се паметниот телефон и лаптопот, а со нив таа создава постери, дела во голем формат во емајл и мурали направени од текстуални компоненти од нејзините перформанс-сценарија. Естетиката на делата се однесува на дизајнот и на начините на употреба на графичкиот дизајн, кои Нора Турато ги комбинира со својот ракопис.

читај повеќе

За колекцијата evn, уметницата разви позадина чија содржина се однесува на сега веќе составен и неопходен гест со рака на лизгање низ содржината во секојдневниот живот (Само ќе го повлечам прстот и ќе лизгам), и на важноста на енергијата за машините и луѓето (траење на батеријата и камери). Првично енигматичната ракописна компонента на позадината (suck on it, keeps saliva flowing) се однесува на канадскиот научнофантастичен хорор филм од 1997 година, “Куб”, во кој шест лица, непознати едни на други, се среќаваат во лавиринт од индустриски коцкести соби и се обидуваат да избегаат од кафкијанскиот амбиент. Тие ги цицаат копчињата од својата облека за да го одржат протокот на плунка и со тоа да го потиснат чувството на глад.

Без наслов

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Овој мал предмет е додаток на тапетот „Алекс Помпеја“ од Катинка Бок. Нарачан во 2021 година за збирката на „ЕВН“, тој се одликува со апстрактен мотив на минливи контури и линии. Всушност, тапетот е заснован на црно-бела фотографија од маица направена во Помпеја во летото 2021 година. Меѓутоа, кога ќе се зголемат оптички, нерепрезентативните преклопени елементи евоцираат мермерни слики, „тромпе-л’еј“ (измамнички) прикази на „вистински“ мермер, со што се воспоставува врска со античкиот град, толку длабоко проткаен со историјата.

читај повеќе

Предметот претставува продолжение на мотивот на отпечаток од тапетот. Катинка Бок истура бронза во кора од лимон од Капри – калапот изгорува, оставајќи го телото на плодот како единствен отпечаток полн со траги на органското. Кога се гледа, формата станува артефакт надвор од секоја темпоралност: трагите од жарчиња потсетуваат на италијанската летна жега, но и на илјадниците артефакти и човечки животи закопани под пепелта во Помпеја во 79 година од н.е.
Визуелизацијата на времето, трагите на единственото, но и прецизното набљудување и распоредување во просторот се меѓу суштинските елементи на уметничката практика на Катинка Бок.

Без наслов

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Годишниот подарок на Рудолф Штингел е создаден во врска со неговата самостојна изложба на здружението на уметници „Виенска сецесија“ во 2012 година. Создадено исклучиво за поддржувачи и покровители, ова дело од мал формат не е достапно за општа продажба, ниту е наменето како обична репродукција. Напротив, тоа е самостојно уметничко дело кое е во близок дијалог со творештвото на уметникот, истовремено негувајќи посебна врска помеѓу уметникот, институцијата и кругот на поддржувачи.

читај повеќе

Делото на Рудолф Штингел е сместено на пресекот на концептуалната уметност, сликарството и скулптурата. Од крајот на 1980-тите, тој постојано ги доведува во прашање традиционалните категории на сликарството. Централна референтна точка во неговото дело е историјата на орнаментиката. По неговото програмско отфрлање од страна на класичниот модернизам, орнаментот долго време се сметал за знак на застареното и декоративното. Штингел свесно ја преиспитува оваа историски оптоварена форма. Неговите орнаменти не се ниту наративни, ниту функционални; тие се појавуваат како апстрахирани структури во рамките на повеќеслоен уметничко-историски систем на значење.

Без наслов

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Делото Без наслов од Танас Луловски (1984) си игра со границите помеѓу илузијата и материјалноста. Сликата прикажува навидум сурова, непромачкана платно кое се одлепило од своето поставување на дрвениот рам и се лизга надолу во тешки набори, откривајќи бела позадина. Сепак, ова материјално пропаѓање е чиста илузија; така, тоа алудира на историјата на уметноста – поточно на античкиот мит на Плиниј за натпреварот меѓу Зексис и Паррасиос. Додека Зексис насликал грозје што привлекувало птици, Паррасиос триумфирал со насликана завеса што го намамила Зексис да се обиде да ја помести.

Без наслов

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

По делата „Ќебап“ и „Лижавче“, обете од 2017 година, двата ѕидни експонати „Без наслов“ (анг.- Untitled) го привлекоа вниманието во 2024 година. Тие беа изложени на првата самостојна изложба на Саша Ауербах, насловена „Простор, мигдал, ментална празнина“ („Простор, бадем, ментална празнина“) (анг.-Space Almond Head Void), во „ГОМО“, независен уметнички простор на Фолкертплац во виенскиот округ Леополдштат. На места како овие - ниту комерцијални галерии, ниту трговци со уметнички дела, ниту институционални простори, доминираат спонтаноста, љубовта кон импровизацијата и огромната посветеност на сите вклучени. Љубителите на уметност ги обожаваат. Тука може да се најдат прекрасни дела од уметници кои, по дипломирањето на колеџ, одеднаш се наоѓаат во лимбо, во состојба на неизвесност и исчекување. Ова чувство на празнина и отсуство веќе е наговестено во насловот на изложбата: просторот, главата, празнината…

читај повеќе

Двата предмета изработени од лакиран челик првично личат на рамките на натписите на таверните, изработени од рурални металурзи. Сепак, Ауербах не ги врамува содржините, туку чистиот воздух. Наместо тоа, нејзината нарација е позитивно преплавена со филозофија, психоанализа, квантна физика и будизам. Најдлабоко влијание врз уметницата имале „внатрешните предмети“ на австриско-британската аналитичарка Мелани Клајн (1882–1960). Оваа соперничка на Ана Фројд напишала дека, уште во раното детство, односите се формираат со луѓе кои обезбедуваат сигурност и љубов, но кои можат да предизвикаат и отфрлање. Тие остануваат во царството на подсвеста во текот на целиот наш живот и влијаат врз нашите перцепции и очекувања за другите луѓе.

Без наслов (БЕЗ/КАКТУС) НАДВОР ОД ИНДЕКСОТ (Р.С.)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Без наслов (ИЛУЗИИ) НАДВОР ОД ИНДЕКСОТ (Р.С.)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Без наслов (ОГЛЕДАЛО) НАДВОР ОД ИНДЕКСОТ (Р.С.)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Без наслов (слика 01)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Брилант Милазими изработува суштества со бескрајни нозе и раце за своите слики. Тие имаат глави тркалезни како кугли за куглање, провидни се како рендгенски снимки и живеат во нереален универзумски меур со лебдечки венци од млечни заби. Дали се деца, тинејџери или возрасни? Нивниот изглед: безвозрастен. Тоа е морничаво. Ако барате модели на улоги, Е.Т., вонземјанинот кој сака да се јави дома, се чини очигледен избор. Вонземјани – токму така! Но, суштествата имаат и човечки особини: со насмевка, тие ги испреплетуваат своите тела за да танцуваат и да се дружат во групи. Насловите на сликите ги откриваат нивните желби, мисли и стремежи: „ Да видиме“ е еден од нив, „ Дали треба да ти кажам нешто“ е друг, а трет е „Сè започнува од дома“.

читај повеќе

Делото „Без наслов (слика 01)“, прикажува млад човек во светла бела ќелија. Милазими сака да користи силна магента за своите фигури, како во случајов. Младиот човек седи на дрвен стол, сосема гол и пуши. На ѕидот е потпрено огледало. Му се придружува енигматично животно со зашилени уши, зашилен клун и две тенки нозе. Ниту куче, ниту стаорец. Што гледаме овде? Ситуација од животот на уметникот во Приштина? Поглед во минатото на Косово? Навестувања за неговата сегашност?

Без наслов (тапет)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Тапетот од Дениса Лехоцка, една од најважните словачки уметници на нејзината генерација, се заснова на квадратен цртеж. Тонираната хартија е покриена со голем број внимателно поставени броеви напишани со црвено мастило. Иако цифрите, кои потекнуваат од Индија и Арабија и го револуционизираа европското Средновековие со својата практичност, обично се поврзуваат со ред и системи, овде нема ништо од тоа. Ако се помисли на историјата на уметноста во 20-тиот век и уметници како Роман Опалка или Хане Дарбовен, концептуално е зафатено ракувањето со напишани или нацртани броеви. Дениса Лехоцка, како Дарбовен и Опалка, е многу заинтересирана за процесот на нумерирање како активност, но нејзиниот начин на работа повеќе се стреми кон резултатот отколку кон обработка на концепти. Така, во оваа цртеж и во неговото дуплицирање и зголемување како тапети со големина на ѕид, го гледаме резултатот од многу деликатна, а сепак спонтана компилација. Бројките се групираат и органски се спојуваат без да се откријат како нешто конкретно. Загадочните формации на облаци можеби потсетуваат на научна табела, на истражување на природата. Погледнати одблиску, овие форми стануваат нешто многу лично. Ова е поврзано со потписот на уметницата, кој пренесува автентичност, но и со способноста на Дениса Лехоцка да создаде рамнотежа помеѓу интимноста и кревкоста во нејзините дела.

Без наслов (Топка)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Топките се тркалезни и исполнети со воздух. Може да бидат еднобојни и со различна големина. Психолошки, тие секогаш се препознатливи како топки; тие се едни од класичните играчки. Скулптурите на Марзена Новак ги исполнуваат овие очекувања. „Топката“ е поделена на сини и бели сегменти, изгледа воздушеста и потсетува на лето. Можеби станала малку преголема, но токму таа предимензионираност е привлечна. Таа буди спомени: Питер Вајбел користел помала топка, но со сличен впечаток на боја во „Проширено кино“ во 1966/7 година. Обележана е од страна на комерцијалната телевизија од 1970-тите - погледот на таква топка се поврзува со сонце, слободно време, одмор. Марзена Новак, исто така, се бави со сеќавања во своето творештво. Родена во 1977 година во Полска, уметницата припаѓа на генерација која сè уште лично го доживувала наследството од комунизмот - дури и кога била на далечина. „Визуелизацијата на емоциите и самите емоции од тоа време одат рака под рака со одредени дела“, напишал Рајнер Фукс во 2011 година за апстрактно-геометриските слики на уметницата. Скулптурата во колекцијата на „ЕВН“ е создадена истата година и е слично препознатлива. Обработката и трансформацијата на доживеаното искуство, отелотворено во одредени предмети и гестови, е централна тема. Исто така, улога игра и извесната амбивалентност во однос на материјалноста. Навидум натуралистичката топка е само површно копија на топка. Скулптурата е изработена од челик, а бојата е нанесена со широки потези со четка. Јажето за скокање, хулахопот, тениските топчиња и другите предмети поврзани со сеќавањата си играат со спротивставена сетилна перцепција преку нивната материјална преобразба. Преобразбата трансформира лесен предмет во монументално тело коешто ја дефинира неговата околина. Скулптурата има силна физичка присутност. Шармантната играчка станува централен предмет во просторот, како Марзена Новак да сакала да ни пренесе дека минатото сè уште може да се доживее и дека неговото присуство нема да биде потиснато.

Без наслов (Тропе)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Седиштето на ЕВН во Марија Енцерсдорф е зграда од почетокот на 1960-тите и една од ретките деловни згради во Австрија што го задржала оригиналниот јазик на повоената модернистичка архитектура. Решеткастата структура на прозорците и редовната структура на фасадата се јасно видливи однадвор. Внатре во зградата, јазикот на дизајнот е исто така поедноставен и функционален, иако реализиран со едноставна елеганција.

читај повеќе

Тапетот што Паулина Семковиќ (родена 1980 година во Краков, живее во Виена) го создаде за evn sammlung 2024, исто така, користи мрежеста структура како основен мотив. Мрежата се протега низ сите седум ката на скалиштето. За разлика од мрежата што произлегува од функцијата на стаклената фасада од завесен ѕид на зградата, мрежата на Паулина Семковиќ е изобличена слика на редовна структура. Таа ја искривува и извртува решетката, која сама по себе е редовна, и со тоа внесува движење и живост во оваа форма на ред. Тоа е многу разигран пристап кон формата и материјалот, речиси карикатура на постоечката логичка структура. Мотивот е создаден многу класично со мастило и пигменти на картон, фотографиран и дигитално имплементиран како позадина. И покрај оваа техничка потреба, може да се види силното сликарско влијание, бидејќи решетката е поткрената со неверојатна варијација на тонови на бои. Секој кат има свој свет на боја и динамика. Очигледно е дека уметницата проучувала сценска сликарство и затоа е особено вешта во ракувањето со димензиите и просторните ефекти. Паулина Семковиќ успева да создаде транспарентност, светлина и длабочина преку своето сликарство. И со тоа, исто така, обезбедува совршена сцена за илузија и имагинација.

Без наслов (ТУКА/ВИЕ) НАДВОР ОД ИНДЕКСОТ (Р.С.)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Постоеше период во кој уметникот Николас Жасмин настапуваше под псевдонимот N.I.C.J.O.B., впечатливо лого како она што е вообичаено кај диџеите. Делата создадени помеѓу 1996 и 2006 година всушност имаа многу заедничко со техниката на кроење семплови. Тое беа филмски и видео дела за кои Жасмин користел пронајден снимки како материјал, манипулирајќи ги и мешајќи ги во нови секвенци на слики.
Денес, Николас Жасмин ја опишува таа деценија како „заобиколен пат“, кој тргнува од сликарството и се движи кон него. Уште во 1989 година, додека студирал кај Арнулф Рајнер на Виенската академија за ликовни уметности, тој си наметнал збир правила - Сликарската догма. Правилата, меѓу другото, ја пропишувале јутата како основа за сликање и забранувале сликање што ја исполнува целата површина на форматот.

читај повеќе

Во 1994 година, Николас Жасмин почнал да работи за Валтер Обхолцер, најважниот претставник на концептуалното сликарство во Австрија. Двајцата уметници ги обединувало не само нивното сфаќање на сликарството како систем на рефлексија и мисла, туку и по општиот интерес за прашањата и проблемите на медиумот. До прераната смрт на Обхолцер во 2008 година, Жасмин, најверојатно од почит и колегијалност, го избегнувал користењето на оваа уметничка форма во сопственото творештво. Во 2011 година, тој продолжил со сликарството, а во 2019 година, со изложбата „Никола Жасмин и други трудови“ во Белведере 21, насликал многу лично резиме.

Без ниво, март 2005

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Вестибил

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Скулптурата „Вестибил“ (ориг. - Vestibül) од Мануел Горкиевич е создадена во 2025 година специјално за нејзиното прво јавно појавување во ветерната електрана Преленкирхен во Долна Австрија, по повод 20-годишнината од „ЕВН Натуркрафт“. Името се однесува на архитектонски вестибил, во разговорен јазик познат како „ветробран“, и алудира на меѓуиграта помеѓу просторот, движењето и атмосферата. Вестибилот го удвојува постојниот преоден простор помеѓу надворешноста и внатрешноста на зградата.

читај повеќе

Горкиевич работи со форми и мотиви кои ги црпи и од секојдневниот живот и од историските контексти. Во „Вестибил“, тој комбинира елементи од средновековната фестивалска архитектура, како што се блескавите панели од ткаенина, со современ дизајн и модернистичка архитектура. Централниот столб ја одразува вертикалната структура на историската шаторска архитектура, додека шарениот покрив потсетува на ветерница - симбол на празничност и разиграност.

Вестибил (скица)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Скулптурата „Вестибил“ (ориг. - Vestibül) од Мануел Горкиевич е создадена специјално за нејзината прва јавна презентација во ветерниот парк Преленкирхен. Насловот се однесува на архитектонска преткомора, попозната како „ветробран“ или предворје, и го одразува ангажманот на делото со просторната транзиција и интеракцијата со животната средина. Ветерот, како дефинирачки елемент на локацијата, нежно ја придвижува скулптурата, нагласувајќи ги нејзините кинетички квалитети.

Уметничката практика на Горкиевич истражува форми и мотиви извлечени од секојдневниот живот и историската архитектура. „Вестибил“ вклучува референци на средновековните англиски фестивалски структури, чии карактеристични силуети опстојувале со векови. Централниот вертикален елемент потсетува на овие историски форми, додека шарената крошна ја евоцира разиграната естетика на ветерниците што често се гледаат на свечени настани.

Вивариум Ст. Маркс, виенски плочки

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Американскиот уметник Марк Дион ја истражува природата и нејзиното претставување како културен конструкт. „Вивариумот Ст. Маркс“ (ориг. - Vivarium St. Marx) е хибридно дело кое ги комбинира скулптурата и архитектурата и ги поврзува биологијата и пејзажниот дизајн, уметноста и природните науки. Во фоајето на Биолошкиот центар на Универзитетот во Виена, стебло од дрво отстрането од темелите на зградата почива во самостојниот екосистем на стаклена градина. Истовремено и мртво и живо, неговото распаѓање создава ново живеалиште за габи, лишаи, бактерии и мали инсекти. Слики од замислените жители ги красат белите плочки на основната површина. Резултатот е жива скулптура која се менува секојдневно, претставувајќи ја природата како сложен систем од циклуси и процеси преку континуираниот процес на распаѓање и обновување.

читај повеќе

Во исто време, „Вивариумот Ст. Маркс“ на Марк Дион ја потсетува историјата на една од најзначајните биолошки истражувачки институции во светот. Изграден во Пратер како јавно достапен изложбен аквариум за Светскиот саем во Виена во 1873 година, Вивариумот стана водечки светски истражувачки институт за експериментална биологија до 1900 година. По анексијата на Австрија од страна на нацистичка Германија во 1938 година, директорите и основачите на институтот беа разрешени од функцијата, прогонувани, а во неколку случаи и убиени. Во 1945 година, зградата во неоренесасен стил изгоре и подоцна беше срушена.
„Вивариумот Ст. Маркс“ создава врска помеѓу ентериерот и екстериерот, евоцирајќи го минатото и сегашноста на научните истражувања и потсетувајќи нè дека самиот процес преку кој ги правиме природните феномени разбирливи е и самиот предмет на економски и политички идеологии.

Во чест на Црната сила

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Хоан Рабаскал е концептуален уметник фокусиран на критичко испитување на масовните медиуми и конзумеристичката култура што тие ја пропагираат. Роден е во Барселона и се преселил во Париз во 1962 година. Уметничките дела на Хоан Рабаскал често комбинираат пронајдена фотографија со слики од списанија, телевизија и реклами за да постигнат иронични поместувања на значењето и да понудат социјална критика и политички коментар.

читај повеќе

Заедно со колегите уметници Антони Миралда, Дороте Селц и Жауме Шифра, Хоан Рабаскал работел во колектив инспириран од контракултурните движења од средината на дваесеттиот век. Во периодот помеѓу 1969 и 1976 година, групата создала серија партиципативни перформанси и настани. „Омаж кон црната моќ“ (анг. - Homage to Black Power) е скулптура којашто ја претставува огромната, сплескана форма на крената црна тупаница што држи нежни црвени цвеќиња. Како антифашистички бел европски уметник, протеран во Париз од Франковска Шпанија, Хоан Рабаскал изразувал солидарност со движењето за граѓански права во САД. Денес, можеби би можело да поставиме легитимни прашања околу присвојувањето на овој симбол од страна на бел уметник, но тука го вклучуваме како слика на друг општествен и политички момент во одреден временски период. Првата верзија на ова дело беше поставена во градините на Американскиот центар во Париз во 1969 година.

Водни лилјани

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Насловот на тапетот на Bar du Bois (англ. бар во шума), “Водени лилии”, потсетува на почетоците на модернизмот и на првите децении од 20-тиот век. Оставајќи го импресионизмот зад себе, Клод Моне (1840–1926) се оддалечил од пејзажната сликарство преку мотивот на водени лилии вкоренети во вода и пронашол рана форма на апстракција со напуштање на хоризонтот. Погледната од горе и без јасни референтни точки, хоризонталната површина стана неодреден простор во вертикалата.

читај повеќе

Како и нивниот познат уметник колега од Живерни, виенскиот уметнички колектив Бар ду Боа, основан во 2013 година, исто така го користи овој ефект и осцилацијата на течна површина како иридесцентна и дифузна основа. Нивните “цветови” доаѓаат од светот на современите производи: ролни леплива лента, хотелски колички за багаж, цицалки, тутунски производи од разни видови, кутии за апчиња, цртан лик Дидл Маус од 1990-тите и други артефакти од секојдневната култура се веселат на темнозелената светкава позадина. За тапетот нарачан од колекцијата evn, различни мотиви се обработени на сликарски начин и дигитално поставени во “бара”, мртва природа на модерните бохеми. Во еден паметен, повторлив дезен на тапетот, теоретски бескрајна водена површина и предметите што пловат на неа се појавуваат како визуелна мантра.

Волден

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Делото „Колибата на Тед“ (анг. - TED-SHED) повторно го разгледува спектакуларниот случај на таканаречениот Унабомбер, Теодор Качински, кој користел пакет-бомби за осакатување и убивање луѓе во САД во 1980-тите и 1990-тите години. Качински, првично професор по математика, пишувал анархистички манифести во кои повикувал на сосема нов општествен поредок. Единствениот излез од доминантниот капиталистички систем што тој можел да го види бил неговото уништување. Повлекувајќи се како пустиник во колиба во шумата, оттаму, во текот на многу години, изведувал напади со писма-бомби, сè до неговото апсење во 1998 година и доживотната затворска казна.

читај повеќе

Вкупно три мотиви се повторуваат на тапетот: фоторобот на бараниот терорист, машината за пишување на Качински и кутија со разни реквизити за пакет-бомби. Позадината е нумеричка табела, список на броеви кој содржи скриена шифра.

ВРЕМЕ (Предмети од серијата А)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Буквата „Z“ е сместена на почетокот и од левата страна. Нејзината црна, горна хоризонтална црта е издолжена надолу под остар агол. Некој би можел да види број 7, но таа има прилично необичен продолжеток. Долната црта е насочена надесно по права линија, во строга паралела со нејзината горна „сестра“, но значително подолга од она што го налага дизајнот на буквата. Изгледа како, пристигнувајќи на дното, Z-то да забрзува. Во исто време, на крајот од својата патека, може да се види вертикалната црта на превртена, втора буква Т, падната под агол од 90 степени. Без тешкотии, во кратенката може да го прочитаме зборот „време“ (гер. - Zeit). Способноста за лесно декодирање на кратенките е една од идиосинкразиите на човечката способност за читање. Самогласките што се изоставени полесно се заменуваат. Двете согласки ги контурираат надворешните агли како слика, давајќи структура, како и изминат временски период. Јозеф Бауер го користи овој ефект. Тој е уметник кој во своето творештво ја отвора темата за самореференцијалноста во јазикот. Изразот „писмо-слика“ ја опишува биполарноста со која може да се сретнат предметите. Тие активираат ефект на загатка, одлука дали во формацијата е видлив збор или ѕидна скулптура. Невозможно е да се видат и двете истовремено – ѕидниот предмет и како слика и како збор, иако второто е во исто време и развлечено (преку должината на неговата почетна буква) и скратено (преку отсуството на самогласки).

Гатанки

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Во 2017 година Маргерит Умо беше поканета за проект на отворено во градините на Версај, за кој го создаде проектот “Загатки – Сфинкс Ото го апсорбира човештвото”. Сфинкс Ото е натпропорционална скулптура направена од бела пластика. Оваа фигура е поставена на место недалеку од познатиот Гробиште на триумфалните арки од 17 век, дело на Андре ле Нотр. Уметницата трага по повеќе космолошки референци и процеси и ги комбинира со современ пристап. За својот проект, таа развива наративи и фантастични контексти. Во версајскиот проект, Умо го гледа Сфинксот како еден вид заштитник на земјата со моќ да одлучува помеѓу животот и смртта. Тој им поставува прашања на луѓето и загатки. Отровните растенија што го опкружуваат Сфинксот, меѓу кои се Cornus Sanguinea, Cornus alba Sibirica, Salix Alba Chermesina, Hamamelis и Sedum, за возврат го штитат самиот Сфинкс. За тапетот во колекцијата evn, Маргерит Умо ги избра влакната на кучешкото дрво (Cornus Sanguinea). Овие растенија во дезенот стануваат непробојна мрежа, која, пак, ја отвора и прашањето за сопствената гледна точка.

Грабење во просторот

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Глигор Стефанов е еден од најистакнатите македонски уметници од почетокот на 1980-тите. Уште по дипломирањето на Академијата за ликовни уметности во Белград во 1981 година, уметникот ја третирал скулптурата како разработена инсталација од предмети. До средината на 1980-тите, изработил неколку инсталации и асемблажи од памук, слама, трева, глина и дрво, и во јавни и во галериски простори.

читај повеќе

„Грабење во просторот“ е едно од најзначајните дела од серијата „Змејови“ на уметникот (1984–1988). Неговите акумулирани линеарни елементи, направени од слама, претставуваат рака слична на канџа во движење. Започнато откако Глигор Стефанов магистрирал во Белград во 1985 година, делото за прв пат било прикажано како дел од неговата самостојна изложба во 1986 година во МСУ-Скопје. Успехот на изложбата и поддршката од МСУ-Скопје резултираа со тоа што уметникот беше избран за прв претставник на Павилјонот на независна Република Македонија на 45-тото Венециско биенале во 1993 година.

Далам 0209

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Симрин Гил работи со пронајдени или избрани предмети во своите скулпторски дела, како и во фотографските творби. Тие се состојат од серии со заедничка тема. Особено впечатливи се сликите од приватни простории, кои го прикажуваат архитектонскиот простор како позадина за животот што се одвива во него. Поради присуството на мебелот и предметите на корисникот, сликите создаваат дискретен увид во приватната сфера. Во серија, овие индивидуални портрети стануваат опис на субкултурен простор кој ние, Европејците, не би го препознале како наш, но кој ни овозможува да согледаме дека глобализацијата носи стандардизација на многу области - вклучително и областа на живеење. Истовремено, постојат регионални варијации кои се клучни за идентитетот на регионот.

ДЕНОТ КОГА ГО УБИВ ЕЛВИС (Тапет)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Во “Денот кога го убија Елвис”, Елизабет Бакамбамба Тамбве претставува стотици минијатурни автопортрети. Прифаќајќи го ставот на каубој и повикувајќи се на “Двојниот Елвис” на Енди Ворхол, таа впери револвер директно во гледачот. Преку кружното умножување на фигурата во неправилна низа, сликата буди асоцијации на калиејдоскопи, чипка, ротирачки запченици или готски архитектонски орнамент. Во својата конфигурација слична на тапети, мотивот се откажува од херојската единственост и наместо тоа добива ритмичка, речиси орнаментална квалитета.

читај повеќе

Иконскиот каубој — емблем на западната машкост, насилството и митот — е поместен преку актот на самоприсвојување на Тамбве и критички е преобликуван од феминистичка перспектива. Повторувањето и серијското прикажување функционираат не само како декоративни средства, туку и како централни механизми за создавање значење. Тапетот станува сликарска површина која посредува помеѓу индивидуалниот идентитет и колективната визуелна меморија, истовремено структурирајќи го околниот простор. Логиката на повторувањето следи фрактална структура: сликата се множи и го зазема визуелниот простор, додека повторуваното тело останува присутно и ја нарушува перцепцијата на декоративната површина. Наизглед цветната структура изразува критичко испитување на репрезентацијата, видливоста и моќта. Фракталот функционира помалку како формален принцип, а повеќе како стратешка алатка.

Еден ден пред друг ден, март 2005

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

За

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Со доаѓањето на модернизмот, просторот се сведува на позадина, станувајќи неутрален, тивок, речиси невидлив. „Белата коцка“ беше обична сцена за уметност која се стреми да се ослободи од орнаменти и декор. Истовремено, во 20 век се појавија архитектонски изрази во стилот на павилјони со стаклени фасади кои дозволуваат погледите да се одвиваат, а ентериерот и екстериерот да се прелеваат еден во друг.

МСУ во Скопје како и седиштето на EVN во Марија Енцерсдорф во близина на Виена, Австрија ги делат таквите архитектонски карактеристики на модернизмот. За ходниците на австриската зграда од 1960-тите, беше развиен исклучителен концепт, започнат во 2018 година: уметниците беа ангажирани да создадат наменски дизајнирани тапети за разни ѕидови, создавајќи острови за изложби на избрани дела од корпоративната колекцијата. Таа постои од 1995 година, курирана е од Уметничкиот советодавен одбор и го става својот фокус на меѓународната современа уметност. За изложбата во 2026 година во МСУ во Скопјe, оваа поставка за прв е пренесена во поинаква средина. На приземјето на музејот поставени се мобилни ѕидови, со избрани тапети и уметнички дела од евн колекцијата, во комбинација со дела од колекцијата на МСУ. Тие го пробиваат не само планот на зградата, туку и модерната претстава за неутралност и објективност. Преклопните паравани се претставуваат во просторот како скулптури и истовремено, како носачи на слики. Тие се отвораат и затвораат, откриваат и прикриваат.

Игра со коцки (гер. – Würfelspiel)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Токму жарот на спротивставувањето и критиката ѝ го даваат на ВАЛЕ ЕКСПОРТ, пионерка на феминистичката уметност, нејзиниот извонреден младешки елан. Борбениот став и вербата во можноста за промени, исто така, ја карактеризираат нејзината уметност, која е информирана од анализа на општеството, политиката и цивилизацијата.

Кockата е повторувачки мотив во нејзиното дело. Таа ни се јавува во облик на архитектура, земајќи, на пример, форма на павилјон како во нејзиниот “Cube EXPORT – The Transparent Space” (1999) под сводестиот надвозник на метрото на Лерхенфелдер Гертел во Виена. Се среќаваме со него во фотомонтажи како во “Жена со коцки” (1989), слика од серија дела во традицијата на дадаистичките колажи, во кои ЕКСПОРТ спојува елементи од светот на предметите, животинското царство или архитектурата во (женското) тело. Го гледаме и во нејзиното видео “Анаграмска композиција со игра на коцки” (2010). Следејќи ги “Упатствата за композиција на валцери со помош на два коцкиња…” припишувани на Волфганг Амадеус Моцарт, ЕКСПОРТ ја користи оваа најстара техника на случајна композиција за да исече музичко дело со коцки, а потоа мелодијата ја прикажува филмски, како видео, и скулпторски, како стаклен екран. Во амбициозен градежен проект на еден инвеститор, таа повторно ја користи формата за уметничка интервенција, расфрлајќи коцки низ дрвени подови или втиснувајќи ги во ПВЦ подни облоги. Она што најмногу ја интересира уметницата, покрај хактонските и материјалните квалитети на коцките и гестот на фрлање коцки во игра, се различните математички принципи кои го регулираат чинот на фрлање, неговото значење за модерната информатичка и компјутерска технологија, случајноста и ризикот. Сликата на космички кубни формации во вселената, акустично придружена со громогласните звуци на масивни ледени санки, постојано ѝ се враќа во умот кој постојано бара.

читај повеќе

ВАЛИ ЕКСПОРТ со задоволство ја прифати поканата од Уметничкиот совет на ЕВН да учествува во проектот за тапети на колекцијата ЕВН, бидејќи ѝ даде можност понатаму да ја истражува феноменологијата на коцката. Во дијалог со дадената локална средина, ЕКСПОРТ го претставува својот тапет како просторен и акустичен континуум што се протега низ архитектонскиот распоред на скалиштето.

Изложбени погледи

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Изменета материјалност – 4 кубуси – 2 идентични споја

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Структурата, составена од четири кубоиди, се заснова на принцип на екстремна формална редукција. Сите елементи имаат идентичен волумен, исти пропорции и иста површинска текстура. Всушност, таа се состои од два вкрстени пара кои се проникнуваат и се поддржуваат еден со друг.

Дел од насловот (“2 идентични споеви”) се однесува на оваа структура на дуплирање, на два идентични споја, зглобови или агли кои ја организираат целата структура.

читај повеќе

Два од кубоидите се поставени вертикално и се потпираат на нивните квадратни краеви. Другите два лежат хоризонтално и се поместени за деведесет степени еден од друг, така што покажуваат во различни правци.
Секој од вертикалните елементи споделува еден раб со хоризонталните, создавајќи непосредна, беспрекорна врска. И покрај нивната геометриска строгост, ова создава динамика која го води погледот на набљудувачот по рабовите, правците и пресеците.

Импресум

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

EVN AG
EVN Platz
2344 Maria Enzersdorf, Austria
T. +43 2236 200 - 0
F. +43 2236 200 - 2030

EVN AG
Registered seat: Maria Enzersdorf
at: Landesgericht Wr. Neustadt
FN 72000 h. DVR: 0024341 UID Nr.: ATU 14 704505

© evn collection, 2026
© Texts: Authors and translators
© Works: Artists
© VBK, Vienna, 2009 for the artworks from: Sasha Auerbakh, Josef Bauer, John Bock, Jeremy Deller, VALIE EXPORT, Douglas Gordon, Manuel Gorkiewicz, Marguerite Humeau, Nicolas Jasmin, Anna Jermolaewa, Franz Kapfer; Christian Kosmas Mayer, Tabita Rezaire, Rudolf Stingel, Nora Turato, Maja Vukoje

Јас или Хаосот (нацрт бр. 1)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Големата инсталација „Јас или хаосот“ (гер. - Ich oder das Chaos) (Инв. бр. 0312), создадена во 2018 година, е првото дело на Франц Капфер изложено во седиштето на „ЕВН“. Уметникот, роден во 1971 година во Фирстенфелд, во своите дела се занимава со симболи и структури на моќ. Појдовна точка на делото е орнаментиката од една од портите во Лувр. Поранешната кралска палата била отворена за јавноста како музеј во 1773 година и дополнително проширена за време на Наполеон Бонапарта. Франц Капфер ги пренесува наполеонските симболи (молња, пчели, орел, „N“) на панели од иверица и ги одвојува од зградата како орнаменти во нов контекст. Како знаци, тие ја разјаснуваат моќната визуелна претстава на Бонапарта.

Јас или Хаосот (нацрт бр. 2)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Кога последен пат се почувствува навистина живо, љубов моја?

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Практиката на Клелија Живковиќ се протега низ сферите на уметноста, дизајнот и истражувањето, истражувајќи ги социјалните, емоционалните и еколошките мрежи на односи. Како што самата уметница вели, почетната точка е секогаш “континуираното истражување на живоста што ја движи мојата уметничка пракса.” Следејќи го разбирањето на Одри Лорд за еротиката како сила и концептот на Ана Цингс за обновување на животот богат со видови во холоценот, Живковиќ е посветена на истражување на живоста како основен ресурс што го делат сите живи суштества. Со оглед на сложените технолошки, политички и еколошки предизвици на сегашноста, таа ја гледа својата работа како придонес во задачата за замислување и активно создавање свет што ја враќа својата сила.

читај повеќе

Тапетот што го дизајнираше за колекцијата evn, со својот поетски наслов, се заснова на сериска, геометриска шема. Темната позадина го интензивира ефектот на графичките елементи и создава густа, концентрирана атмосфера. За да го создаде овој модел, уметницата — која се школувала со фокус на социјален дизајн — користела дигитален софтвер: со помош на TouchDesigner, визуелен програмски јазик за создавање мултимедијална содржина во реално време, таа визуелизирала звучни и гласовни снимки од претходни дела во реално време користејќи претходно напишан код. Генерираните податоци од сликата на овој начин ја формираат основата на дезенот за тапети и преточуваат нематеријална, временска содржина во трајна визуелна структура. Со тоа, Живковиќ го следи проширениот концепт за технологијата: “Технологијата не е само капиталистичка манифестација на пронаоѓачкиот дух […]. Таа е секој алат до кој можеме да пристапиме, а кој може да трансформира една работа во друга.” Формално, делото потсетува на шари од Винер Веркштате, особено на неговата строго геометриска орнаментика со јасни контрасти на темна позадина. Сепак, оваа референца не е искористена на историзирачки начин, туку е пренесена во современ контекст: за Живковиќ, орнаментот е медиум на однос и резонанца — водено од убедувањето дека технологиите, надвор од нивната капиталистичка употреба, го имаат потенцијалот да имаат трансформативно влијание врз обликувањето на сегашноста.

Коко I

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Во 2015 и 2016 година, Сара Ортмаер ги изложи своите конфронтации со ескапизмот и алчноста на три одделни изложби во Њујорк, Париз и Виена. Делото „Палма“ во колекцијата на „ЕВН“ е од нејзината самостојна изложба „Рајот на Коко“ (анг. - Koko Paradise) во Белведере 21 во Виена. Лсијата, насликани во различни нијанси на сива боја, ги обработуваат темите на климатска катастрофа, економски ограничувања и зависности од таканаречениот „добар живот“ на начини кои се едноставни колку што се и привлечни. Копнежот на западниот свет по егзотика, кој со векови се канализира преку мотивот на палма, тука го наоѓа својот современ еквивалент.

Континуитет во црвено

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Малата дрвена скулптура на Карадаре е исклучок во рамките на неговото творештво. Уметникот работи претежно со традиционални материјали како камен и бронза; неговите подоцнежни дела се главно декоративни и шармантно фигуративни.

Скулптурата “Континуитет во црвено”, за разлика од тоа, изгледа многу поекспресивна и повеќе наликува на боцето, односно на скица за скулптура од големи димензии.

Нејзината затегната форма, динамиката на линиите и зголемената експресивност укажуваат на поексперименталната фаза на уметникот од почетокот на 1970-тите. Споредбен пример е споменикот на Карадаре на револуционерот Гоце Делчев во Струмица, кој исто така прикажува експресивен, динамичен формален јазик.

Куделка

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

„Лудиот рак“ (ќелија 1 и 2) (анг. - Insane Cancer (cell 1 and 2)), „Сефови со модринки“ (А и Б) (анг. - Bruised Safes (А and B)) и „Куделка“ (ориг. – Koudelka) се дел од тековната соработка помеѓу уметниците Џаспер Списеро и Бани Роџерс, насловена како „Рендом хаус“ (анг. - Random House). За Списеро, проектот започна „со играње на првите видео хорор игри на преживување како што се ‘Сајлент хил’, ‘Клок тауер’, ‘Паразајт Ив’, ‘Куделка’, ‘Д Мирор лајд’ и ‘Џагернаут’. Во исто време додека ги играв овие игри, забележав дека моите омилени книги се претежно објавени од страна на издавачката куќа „Рендом хаус“. Оттаму, почнав да ја истражувам компанијата, поврзувајќи ги првите видео хорор игри на преживување и „ Рендом хаус “, барајќи датотеки со дигитален интерфејс за музички инструменти (MIDI) и собирајќи слики на интернет. На крајот, моето истражување доведе до приказна, скици за скулптура и саундтрак“.
Инсталацијата, која се состои од 3D печатени дрвја од алумид, јакна на девојче, фигурини од играчките „Лизгалиште во Шеќер град“ на фирмата „Прешес моментс“, подни сефови со шминка, стари лизгалки, во своите различни компоненти ја содржи тешката, вознемирувачка тензија по одреден настан. Секако, наративот и ефектот се значајни елементи на структурата на делото како мрежа на релации. Драматичното сценарио што ги поврзува различните предмети го напиша Списеро, како дел од проектот „Рендом хаус“. Во следниот извадок од „приказната“ на Списеро и Роџерс, секоја компонента станува дел од поврзана целина:

Модерен барок

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Тапетот “Модерна барокна” открива повеќеслојна естетска и концептуална тензија. Узуновски, чие дело се карактеризира со истражување на природните и перцептивните феномени и кој става силен акцент на односот помеѓу луѓето и нивната околина, ја позиционира својата практика на пресекот на уметноста, архитектурата и еколошката рефлексија. Неговата уметничка кариера е меѓународно видлива: меѓу другото, учествувал на 53. Биенале во Венеција и се смета за еден од највлијателните современи уметници на Северна Македонија.

читај повеќе

Модерниот барок црпи мотиви кои на прв поглед изгледаат естетски привлечни: структури слични на мермер кои потсетуваат на класичната и барокната архитектура, како и орнаменталниот, честопати симетричен визуелен јазик на барокниот дизајн на градини. Овие визуелни референци на историски форми на претставување создаваат атмосфера на уредна убавина и културна префинетост. Меѓутоа, во оваа слика Узуновски вметнува радикален контра-мотив: фотографскиот изворен материјал прикажува депонија во Северна Македонија, место на еколошки притисок и социјална реалност. Тапетот ја трансформира оваа сцена на пропаѓање и вишок во орнаментален шаблон чиј вознемирувачки потекло станува очигледен дури при подетален преглед.

Мотив од предградие

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Душан Перчинков нашироко се смета за еден од најважните македонски уметници на дваесеттиот век. Иако неговите дела се многу препознатливи, уметникот сè уште ја фасцинира публиката поради својата доследност, посветеност и перфекционизам во текот на речиси шест децении. Две години откако ја претставуваше Македонија во Југословенскиот павилјон на Венециското биенале во 1978 година, тој станал професор на Факултетот за ликовни уметности при Универзитетот во Скопјe, прераснувајќи во еден од најпочитуваните предавачи на неколку генерации студенти.

читај повеќе

Во своите слики и графички дела, Душан Перчинков создава веднаш препознатлив визуелен свет, во кој внимателните набљудувања на околината се трансформираат во сложени апстрактни геометриски композиции. МСУ-Скопје поседува неколку дела на уметникот, во различни медиуми и од различни фази. Делото „Море“, создадено веднаш откако Душан Перчинков дипломирал на Академијата за ликовни уметности во Белград, се карактеризира со радикално намалување на елементите на сликовна рамнина. Веќе во „Остров што цути“ и „Остатоци од летната ноќ“ неколку години подоцна, го гледаме уметникот како создава посложени композиции, разјаснувајќи ја својата визија за чисто иконски визуелен јазик. „Мотив на предградие 3“, дел од серија од три мали слики, е претставник на неговиот остар фокус на димензијата, размерот и редот. Повеќето од делата на Душан Перчинков во колекцијата на музејот се стекнати преку купување, вклучително и од уметникот.

Мусандра со судирни бранови

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Томо Шијак е една од водечките фигури на македонската авангарда од 1960-тите. Неговите дела ги комбинираат сликарството и објектната уметност за да создадат релјефни конструкции од дрво, метал и боја. Делото од 1968 година Мусандра со судирачки бранови е дел од серија. Терминот “Мусандра” се однесува на традиционален вграден плакар или поголем вграден мебел, кој бил широко распространет во балканскиот регион сè до Грција и се карактеризирал со особено богата дрвена декорација. Денес, пребарувањето по “Мусандра” на пребарувачите главно дава резултати за танцови кафеа и ноќни клубови. Делото на Шијак, кое всушност е длабок релјеф, исто така создава мистериозен простор, комбинирајќи различни материјали со строг геометриски распоред на површини и елементи. Насловот “Мусандра со судирачки бранови” исто така алудира на звучни бранови. Внатре во објектот, исто така, може да се забележи музички инструмент — можеби гусле или тамбура од Балканот. “Судирните бранови” во насловот исто така алудираат на феноменот на интерференција – бидејќи кога брановите се судираат, тие се продираат и се преклопуваат една врз друга непречено, и може да се појават нови шари и ритми. Делото може да се разбере како обид да се преточат динамични процеси во статична форма. Во исто време, тоа го одразува интересот од 1960-тите за науката, технологијата и новите модели на перцепција.

Не допирај ме

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Бледо зелена машина стои под стаклена витрина. Таа е модел. Всушност, ги има неколку. Идентични се, освен една што има отвор од страната. Изложени се работни маси што се потпираат на три тешки ногарки на подот. На предната страна може да се видат хоризонтални метални шини. Како и прилагодливите завртки, исто така вградени, тие се високо полирани. На левата страна има командна табла полна со мали индикаторски светла, а на десната, курбла што го активира држачот. Се работи за професионален струг, кој д-р Гатев, дерматолог и уметник, го репродуцирал како модел. Оваа серија дела се надоврзува на уметнички проект од комунистичката ера, кога Гатев презел една компанија за обработка на метал на еден ден како нејзин директор. Неговата наредба до вработените била да ги изработат сите работни делови, како што се завртки, навртки и други делови од алатки, од дрво. За еден ден, биле создадени неупотребливи (но уметнички вредни) копии.

читај повеќе

Д-р Гатев, кого во уметнички контекст го ословуваат и со неговата медицинска титула, ја нарекува серијата „Не допирај ме“ (лат. - Noli me tangere). Насловот е алузија на новозаветната средба меѓу Исус и Марија Магдалена, каде што таа се обидува да го допре воскреснатиот Господ, но тој ја отфрла. Како дерматолог, д-р Гатев е запознаен со чувствителноста и ранливоста на кожата. Во исто време, овие уреди за него симболизираат допирна точка меѓу неспоивото, а сепак интимното: точката на контакт „помеѓу психата и технологијата, помеѓу поединецот и мноштвото, енергијата и системот и, можеби, помеѓу Бога и мене“.

Нуркач

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Во неговата слика од 1973 година, Ронеч, италијанскиот уметник Анджело Титонел ги поткопува очекувањата за класичен портрет. Наместо да ја нагласи човечката индивидуалност, тој претставува монументален портрет на маска. Преголем, скулптурален пар наочари за нуркање и масивна дихалка доминираат на платното.
Вистинското лице останува непрепознатливо; ја губи сета личност и служи само како држач – слично на држач за перика – за доминантниот апарат.

Во оваа слика, Титоне намерно го отфрла секое чувство на интимност и наместо тоа, во секојдневниот мотив внесува студена, архитектонска присутност. Со овој дистанциран став, тој се оддалечува од експресивните форми на протест карактеристични за постарите генерации уметници и наместо тоа се потпира на традицијата на италијанскиот магичен реализам (Realismo Magico).

Огледало

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Јанис Гајтис се смета за еден од најважните грчки сликари на 20-тиот век. Неговите рани години во политичкиот подземје и неговата тајна антифашистичка работа во текот на 1940-тите оставиле длабок белег врз неговото животно дело. Периодот на активно отпор ги обликувал неговите погледи за авторитарните структури на моќта, слепата општествена послушност и постојаната ерозија на индивидуалната слобода.
Делото “Огледала” (1977) го означува впечатливиот пресврт на Гаитис кон репрезентативната сликарска техника. Тој го напушти својот ранен апстрактен пристап во корист на универзално разбирлив, речиси постерски код.

Од циклусот „Белешки“

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Симон Узуновски беше клучна фигура на современата уметничка сцена во Скопје. Роден во Белград, тој студирал архитектура во Скопје и се посветил на историјата на уметноста. Неговото дело опфаќа сликарство, колажи, инсталации и перформанси, а тој беше особено забележителен како пионер на партиципативната и концептуалната уметност во 1970-тите.

Карактеристична црта на неговото дело е употребата на едноставни материјали како што се леплива лента или секојдневни предмети, кои тој ги трансформираше во нови контексти на значење.

Отпор

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Уметноста е она што е на пиедесталот - тоа е уште една животна лекција. Ова би можеле да бидат самите уметници, како Гилберт и Џорџ кои танцуваат на масичка за кафе како „Скулптурата што пее“. Или, пак, сè се врти и пиедесталот е уметноста, како во делото на Константин Бранкуши, за кого двете значат една иста работа, замаглувајќи ги границите помеѓу уметноста и секојдневниот живот. Од друга страна, 350-те глинени фигури на швајцарските уметници Фишли/Вајс може да бидат подредени на сите можни начини за да имаат „Plötzlich diese Übersicht“ [одеднаш ваква прегледност].
Дури и за кралицата на пиедесталот, Мишел Паџел, сè е отворено. Нејзините масни, леани бетонски каријатиди претставуваат потпора на знаци и симболи на културата и цивилизацијата - моменти од светската историја, како и алегории на лесни духови и тешки тела. Тие балансираат помеѓу значајното и тривијалното, без разлика. Тоа може да биде „кул“ маскотата „ Духот на екстазата“ на хаубата на Ролс-Ројс или крената, стисната тупаница, мотивот на скулптурата „Отпор“ (ориг. – Widerstand) од колекцијата на „ЕВН“. Овој гест на солидарност, сила и протест штрчи од бруталистички бетонски столб и решително комбинира политички симболизам со дрвена палка каква што носи Дамата со трупец во серијата „Твин Пикс“.

читај повеќе

Уметницата од Виена, Мишел Паџел, е родена во 1985 година во ГДР, кога луѓето во таа земја сè уште се бореле со „реалниот постоечки социјализам“. Одгласите на работничко-селанска држава од нејзиното детство, промената на системот во нејзината младост и времето минато на студиите во поотворените, иако капиталистички, терени на Милано и Виена резонираат во скулптури кои го комбинираат навидум некомпатибилното и нескладното за да создадат коси, контрадикторни слики. Под насловот „На седмо небо“ (гер. - Himmel voller Geigen), јамка од бесилка виси од балон.

ПАЛМА (ТАПИСЕРИЈА)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Уметничката пракса на Сара Ортмаер се карактеризира со прецизен, но поетски ангажман со културни симболи, структури на моќ и површини за емоционална проекција. Работејќи со скулптура, инсталација, ѕидни дела, публикации и сериски формати, таа истражува како колективните слики преземени од историјата, политиката, религијата, играта или популарната култура создаваат, пренесуваат и стабилизираат значење.
Во центарот на нејзината работа често се секојдневни или навидум познати мотиви кои Ортмаер формално ги редуцира, поместува или трансформира.

Плот

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Tапетот на Христина Иваноска произлегува од уметничка пракса длабоко вкоренета во историските наративи, политичките реалности и социјалните истражувања. Иваноска работи во повеќе дисциплини — цртеж, текст, текстил, инсталација, перформанс и видео — постојано испитувајќи како индивидуалното искуство е вградено во пошироките социјални и политички структури. Таа живее и работи помеѓу Скопје и Берлин и има изложувано на меѓународно ниво, вклучувајќи ги Манифеста 14, MAXXI во Рим и Кунстлерхаус во Виена.

читај повеќе

Дизајнот произлегува од тековниот проект на Иваноска „Плот во цут“ (2024–), концептуално поттикнат од нејзиниот интерес за митолошкото суштество од југоисточна Европа, самовила, и за текстовите на Дона Харавеј “Манифест на киборгот” и „Остранувајќи со нелагодноста“. Таа ја преосмислува самовилата низ современа призма како спекулативно, хибридно суштество, размислувајќи за тоа како овој фолклорен ентитет може да се разбере денес како еден вид иден киборг — што произлегува од идејата на Харавеј дека киборгот се појавува токму таму каде што се губат границите помеѓу човекот и животното.

Победник

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Скулптурата Победник на Насо Бекаровски има изразено предно лице. Кружен диск со раб како тањира се издига од постамент; неговиот центар е дефиниран со вдлабнатина од која испакнува кружен избочок. Енигматската форма подеднакво потсетува на штит, мета или скулптурна емблема. Иако насловот алудира на победник, делото повеќе наликува на архаичен тотем или енигматичен артефакт од мрачно минато, отколку на трофеј. Тоа може да биде споменик, ориентациска точка или затемнет споменик, како и воен артефакт, штит за одбрана или цел што треба да се погоди.

Потенцијали што ја надминуваат политичката тага

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

“Что Делат” звучи како руски ледоломец и може да го прави она што тие можат: имено, да плови по замрзнати океани. Сепак, колективот не е составен од морнари, туку од уметници, критичари, писатели и филозофи.

Нивна цел е да покажат колку е кревок животот денес, колку е ќор-сокакот во политичката, економската и еколошката ситуација, колку е опасно воскреснувањето на национализмот, империјализмот и фундаментализмот и каква улога игра уметноста во ова сценарио. Во тој поглед, “Что Делат” (руски за “Што да се прави?”) е боендица, таен шифр кој ја наоѓа својата почетна точка во личноста на Владимир Илич Ленин кога во 1902 година повикал на револуционерна марксистичка партија на работничката класа. Основан во 2003 година во Санкт Петербург, “Что Делат” сака да ја продолжи големата традиција на руската авангарда и да го зачува нивниот борбен оптимизам. За таа цел, тие понатаму развија и заострија различни формати, од кои некои се класични: на пример, синспилот на Бертолд Брехт, партиципативниот театар, пропагандни алатки како што се Учебните знамиња (во колекцијата evn, на пример, Ленин. Летај како пеперутка, боди како пчела, 2011, инв. бр. 0384), мурали, јавни акции, филм, видео и спектакуларни изложби опишани како “трагични”, како што се Виенскиот сецесион во 2014 година и берлинската галерија KOW (Временска капсула. Уметнички извештај за катастрофи и утопија).

читај повеќе

Нивните бројни активности ги координира јадро група која ги вклучува следните членови: Цапља Олга Егорова (уметница, Санкт Петербург), Артеом Магун (филозоф, Санкт Петербург), Николај Олејников (уметник, Москва), Наталија Першина/Глукљаја (уметник, Санкт Петербург), Алексеј Пензин (филозоф, Москва), Дејвид Риф (уметнички критичар, Москва), Александар Скидан (поет, критичар, Санкт Петербург), Оксана Тимофеева (филозоф, Москва) и Дмитриј Виленски (уметник, Санкт Петербург).

Пределот што сакам да го видам

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Вангел Наумовски е роден во 1922 година во Охрид, Македонија. Првпат покажал интерес за уметноста во основното училиште, а тие интереси го довеле до новоотвореното средно уметничко училиште во Скопје веднаш по завршувањето на Втората светска војна. По многубројни спорови меѓу него и неговите професори во уметничкото училиште, во 1947 година бил исфрлен од него со ознака “неталентен” во неговото досие. Ги научил основите на сликањето и цртањето во студио за резбарење дрво во неговиот роден град Охрид, каде што во 1954 година ја имал својата прва самостојна изложба. Цел живот неговата уметност била третирана како “наивна”, но тој секогаш се стремел да го доближи овој израз многу до надреализмот и апстрактното сликарство. Неговите оригинални заоблени форми, редукција на деталите и експресивни бои се обидуваат да ја прикажат чистата и јасна идеја за љубовта и убавината, обединувајќи го фигуративното и апстрактното, реалноста и фантазијата. Можеме да го поврземе и да препознаеме влијание од други странски уметници како Жан Арп и Жоан Миро. Д-р Владимир Величковски (професор по модерна уметност на Филозофскиот факултет во Скопје) еднаш рекол “Тој ја извлече светлината од рајот и на свој уникатен начин успеа да ги обедини водата, небото и земјата”. Во 1967 година беше примен за член во Здружението на ликовни уметници на Македонија, што всушност покажа дека уметничката заедница во Македонија ја признала грешката направена 20 години претходно кога го третирале како неталентиран и не му дозволувале да ги посетува часовите во единствената вистинска уметничка школа во земјата.

читај повеќе

Наумовски е еден од ретките македонски уметници кој навистина успеа да ја претстави својата работа пред уметничкиот свет надвор од нашите граници и доби големо внимание и признанија. Имаше 30 самостојни изложби, учествуваше на повеќе од 100 групни изложби, доби многу награди и неговото дело сега се третира како значаен дел од развојот на македонската модерна уметност.

Придружба 2057

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Сепак, има нешто прилично морничаво кај овие фигури на Сандра Муџинга. Вонземски, од друг свет - поинакви. Чудовишта, аватари, киборзи?

Антропоморфните „Чувари“ на Сандра Муџинга беа прикажани во 2023 година на изложбата „Преоѓање кон темнина“ (анг. - Going Dark) во музејот Гугенхајм во Њујорк. Тие беа потпопени во флуоресцентна, токсична зелена боја. Композицијата од бестелесни текстилни скулптури во бескрајна светлина зборуваше за загатки, мистерија, вонземско присуство и непознати видови.

читај повеќе

Кога јапонската дизајнерка Реј Кавакубо ги украси своите колекции за модната изложба под брендот „Како момците“ (ориг. - Comme des Garçons) во 2017/18 година со грутки, џумки и испакнатини што го деформирааt и радикално го деконструирааt човечкото тело, таа им го сврте грбот на класичните силуети и ја поткопа идејата за жените како комодифицирана стока.

Прилози

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Андреас Рајтер Раабе е уметник, куратор, галерист, колекционер и интервјуер. Неговиот пристап кон уметноста е концептуален; тој ја третира темата на сликарството со темелно познавање на историјата на уметноста и со постојано преиспитување на методот и содржината. Делата насловени “Attachement” се создаваат во различни мали формати од 1998 година. Насловот е заблудувачки, бидејќи ова не се додатоци, туку примарни објекти: Андреас Рајтер Раабе истура четири бои (во порани дела, исто така и синтетичка смола) врз платното во четири правци. Бојата капе од делото на масата врз големо платно подолу. Како резултат на тоа, и тоа само по себе станува трасно сликарство. Така, “Attachements” го претставуваат почетокот на еден уметнички концептуален процес. На нивните рабови се гледаат ситни капки кои го откриваат нивниот хоризонтален процес на создавање. Делата одамна ја надминаа својата функција на додаток; во комбинација со тапетите, тие не само што доживуваат дупликација, туку и си играат со димензиите. Тие стануваат измами за очите, “trompe-l’oeil”, и пленат подеднакво со својата фина естетика како и со едноставноста на процесот.

Проектот „Вртлог“

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Скулптурата “Вртлог“ (ориг. - Maelström) нема фиксна форма. Како и атракциите во забавен парк, таа оживува само кога ќе се притисне копчето и ќе се пушти во работа. Атила Чорго е мајстор со склоност кон физички парадокси и оптички илузии, некој кој бара неверојатни и неверојатно едноставни демонстрации и илузионистички слики. Во проектот “Вртлог“, моторното масло се става во ротација со помош на мотор кој истовремено служи и како основа за алуминиумски сад во којшто стои маслото. Тешката, црна, сјајна течност формира рефлектирачка површина што се свива сè повеќе и повеќе навнатре, како параболично огледало. Од моментот кога моторот ќе се вклучи, па сé додека не ја достигне својата максимална брзина, кривата континуирано се менува, шупливиот простор добива на длабочина. Поради континуираната промена на пропорциите, рефлексијата на просторијата претрпува драстична промена.

читај повеќе

Насловот на интерактивната и променлива скулптура е изведен од хорор-расказ на Едгар Алан По. Во „Пропаѓање во вртлогот“ е опишан џиновски вртлог што вшмукува сè во своите длабочини. По замислил „мазен, сјаен и црн како катран ѕид од вода, наклонет кон хоризонтот под агол од околу четириесет и пет степени, кој вртоглаво се движи во круг“. Атила Чорго конструирал серија експерименти кои покажуваат со кои едноставни физички средства може да се создаде состојба што води во зона на фантастична трансформација. Ако човек се вгледа во постојано забрзувачкото, ротирачко огледало од масло, тогаш може да биде фатен во состојба на сетилна дестабилизација – макар и само на неколку моменти.

Простори за други простори (5 варијанти)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

На тапетот може да се забележат неколку слики. Тие се репродукции на слики од нејзиниот дедо, опкружени со повторувачки мотив на кринови на сина позадина. Во оваа поставка, сликите изгледаат како цитати, истакнати со илузионистички рамки, а во исто време сплескани, споени со позадината — и присутни и далечни.

читај повеќе

Толиа Астахишвили пораснала во атељето на својот дедо, во куќа во Тбилиси, Грузија. Куќата од околу 250 м² била мрежа од простории за живеење и работа во кои животот и уметноста беспрекорно се испреплетувале. Куќата беше создадена за три уметници, а тапетот со златни кринови ја красеше едната од работните соби. Во 1930-тите, тој беше познат уметник кој, и покрај изолацијата на советската уметничка сцена и политичките ограничувања, успеа да развие независен уметнички израз. Затоа, оживувањето на неговото дело од страна на Асташишвили не е само чин на приватно сеќавање, туку и придонес во историјата на уметноста на модернизмот.

Психостопер

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Темите на Даглас Гордон се времето, меморијата и психолошките механизми на луѓето во однос на променливата општествена структура. Едно од неговите дела е „24 часа психо“, видео верзија на класикот на Хичкок, продолжена на 24 часа. Фотографијата „Психостопер“ (анг. - Psycho Hitchhiker) го прикажува уметникот како автостопира. Дестинацијата на неговиот знак е „Психо“. Повеќеслојна мрежа од асоцијации и референци - стоперот и Хичкок, друмските филмови и мотивот на стоперот, црно-белата фотографија и Б-филмовите од 60-тите, ја претвораат оваа едноставна фотографија во комплексна дестилација.

Растение, камера, гулаб на хаосот, заробени духови, терацо на времето (за „Идна адаптација на Жизел“)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Идна адаптација на Жизел: со потнасловот на позадината, К.Б. Еванс експлицитно се повикува на нивниот долгорочен, повеќеделен проект. Во овој опус, уметникот се занимава со современа, спекулативна реинтерпретација на класичниот балет Жизел, првпат изведен во Париз во 1841 година. Сметан за преломен момент на романтизмот, балетот воспостави технички стандарди за класичниот танц и обликува трајни идеали за женските протагонистки на театарската сцена.

читај повеќе

Во адаптацијата на Еванс, која опфаќа филмови, инсталации, перформанс-формати и објекти, овој канон е радикално реконфигуриран: Жизела станува феминистички трилер сместен во иднина обликувана од климатската криза, еколошката трансформација и миграцијата. Проектот ги испитува состојбите на транзиција, процесите на адаптација и односите помеѓу човечките и нечовечките актери.

Ребра

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Во повоениот Советски Сојуз, на луѓето им било забрането да поседуваат албуми с0 популарна музика, особено рок или џез од Западот. Студентите фатени со таква шверцувана стока биле подложени на суспензија, па дури и исклучување, од нивното училиште или универзитет. За некои луѓе, затворската казна или испраќањето во работен логор биле реални можности. За да се спротивстават на ова, некои генијални руски инженери за звук пронашле начин да ја заобиколат забраната: копирале албуми на рендгенски филмови што им ги давал болничкиот персонал, желен да се ослободи од своето „ѓубре“. Овие рендгенски снимки - со прекари „ребра“, „музика на коски“ и „коски“ , кои може да се репродуцираат на обичен грамофон и полесно да се шверцуваат, станале барана стока на црниот пазар сè до појавата на аудио касетата. „Ребра“ зема примерок од овие советски снимки, овој „џез на ребра“ и ги враќа на нивната првобитна функција: да бидат прикажани на лекарскиот уред за прегледување на рентген-снимки.

Сеќавање на змијата

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Во својата мултидисциплинарна работа, Табита Резаир ги комбинира духовноста, дигиталните технологии и деколонијалните форми на знаење. Нејзините дела ги истражуваат врските помеѓу телото, космосот и сеќавањето, отворајќи простори каде што исцелувањето и припадноста можат да се преосмислат. Овој пристап исто така ја обликува и позадината прикажана овде.

читај повеќе

Делото ги обединува мотивите на планети, змии и фигурата на Мајка Месечина во сликовен простор каде што се спојуваат космичкиот поредок, женските генеалогии и духовните сили. Орнаменталните шари во силни бои го одразуваат интензивниот ангажман на Резаир со Сарамаканите (Саамака), етничка група во Француска Гвајана. Од 1980-тите, многу членови на оваа група мигрирале од соседниот Суринам во дождовните шуми на Гвајана поради политички немири. Денес, тие претставуваат мал, но сепак културно влијателен сегмент од населението. Сарамаканите се една од шесте марунски заедници кои произлегле од бегалци со африканско потекло и развиле независни социјални и културни структури почнувајќи од 17-тиот и 18-тиот век. Карактеристична особина е нивната матрилинеарна организација: идентитетот, имотот и сродството се пренесуваат преку мајчината лоза. Дванаесет големи семејни групи, чијшто род се проследува до африкански племенски мајки, ги формираат основните социјални единици. Овие кланови го обликуваат животот во заедницата посилно отколку селските структури. Религиозните практики и духовните ритуали играат централна улога.

Сина слика

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Српскиот сликар Богољуб Ивковиќ е роден во Градско, во близина на Велес. Завршил училиште за применета уметност во Скопјe во 1953 година и специјализирал сликарство на Академијата за ликовни уметности во Белград во 1957 година. Неговите слики, кои се одликуваат со надреалистички, посткубистички и експресионистички црти, често прикажуваат рурални средини инспирирани од фолклорот и обично имаат закривена линија на хоризонтот. Монументалните, геометриски фигури на Богољуб Ивковиќ го изразуваат тешкиот живот и товарот што го носат македонските селани. Сликарството (околу 1966 година) е репрезентативно за неговиот ран париски период. За време на неговата деценија во Париз, помеѓу 1965 и 1974 година, тој го развил и го усовршил својот оригинален, идиосинкратичен уметнички стил, кој опстојува во пределот на фантастичното и поетското. Оваа слика со мал формат претставува една човечка фигура на црно-кафена позадина. Рацете на фигурата се поставени дијагонално, како среде лет, а целото тело е сведено на основни геометриски форми.

Сини просторни сегменти

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Холандскиот уметник Франк Гриблинг се смета за една од водечките независни фигури во повоената уметност во Холандија. Активен од 1950-тите, тој се движеше во круговите на информелната уметност, холандското Ну-движение (слично на движењето Зеро) и, подоцна, минималистичката и концептуалната уметност. Во своето творештво, тој ги комбинира сликарството, објектната уметност и инсталацијата со постојан интерес за просторот, перцепцијата и движењето.

Делото “Сини просторни сегменти” од колекцијата на MoCA го илустрира овој уметнички пристап. Преку употреба на Плексиглас и индустриска боја за автомобили, Гриблинг покажува дека транспарентноста, рефлексијата и површинските ефекти играат централна улога во неговите дела. Гладката, рефлективна површина создава различни визуелни впечатоци во зависност од падот на светлината и аголот на гледање, претворајќи го самото дело во динамичен просторен ентитет.

Скаменета (коњска глава)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Во близина на северниот англиски град Нарсборо, се наоѓа скаменувачки бунар: извор што скаменува и органски и неоргански предмети.

Секој ден, 3.200 литри вода што содржи вар и натриум сулфат во исклучително високи концентрации течат над карпа во облик на џиновска глава. Во оваа туристичка атракција, уметникот Кристијан Козмас Мајер закачил глава на кадифен коњ, која, по една година влијание на паѓачката вода, ја добила својата сегашна „фосилизирана“ форма.

читај повеќе

За целите на интервенцијата „Музи и мазги“ (ориг. - Musis et Mulis) од 2013 година во церемонијалните штали на принцот Еуген во палатата Белведере, Мајер поставил фосилизирана глава на коњ и видео за околностите на нејзиното создавање, заедно со густа презентација на средновековни сакрални слики и скаменети стебла од дрвја за изложбата на музејот „ Господарот на замокот Лихтенштајн и неговото време“. Нешто подоцна, тој го реконструирал форматот на европски бунар со вода што капе или скаменува со плишани животни и пештерски елементи во Музејот на современа уметност во Виена. Плишаните животни претходно биле поставени во „Жарден де Фонтен Петрифијант“ во Ла Сон, Франција; како што водата испарувала, постепено ги покривала плишените животни со слој камен. Во Музејот на современа уметност Фондација Лудвиг во Виена, фосилите биле јасно препознатливи визуелно, но посетителите на музејот биле збунети од приказните за сопругата на Лот, рударот од Фалун, и егзистенцијалната археологија на Помпеја. Предметите станале форми на сеќавање, временски капсули, како историски поинтересната Златна плоча на Војаџер или предметите за еднократна употреба во картонските кутии на Енди Ворхол.

Танцувај, Стенли, танцувај, Стенли, танцувај

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Маријана Симнет работи во многу дисциплини: видео-арт, перформанси, инсталации, скулптури, цртежи. Таа често користи мотиви на животни во своите дела и измислува бајковити приказни за овие лесно читливи фигури. Телата во делата на Маријана Симнет се разбираат и се користат како можности за трансформација.

Во пролетта 2020 година, додека светот почна да станува свесен за пандемијата, таа беше инспирирана да го создаде “Танцувај, Стенли, танцувај” од верверичка што ја најде покрај патот за време на прошетка во Лондон. За изложбата “Незаборавно време” (5.6. – 30.8.2020) во Кунстхаус Брегенц, Стенли беше оживеан како акварел, дигитално анимиран и придружуван со мелодија на флејта. Во Марија Енцерсдорф, Стенли танцува во голем формат на два ѕида од седиштето на ЕВН. Динамиката на неговите движења е јасно разбирлива. Ако за изложбата во Брегенц Стенли беше прикажан како единствена фигура, овде го гледаме шарено умножен на тапетот. Преку умножувањето, ранетото суштество станало дел од заедницата.

Тапет

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Значи, сега е тапет, а? По нео-гео сликарството и сликите од фолија, по плочите од плексиглас, ПВЦ објектите, тука скела, таму ѕид, клупа, јаже и други бариери, по целосната драмaturшка слобода на ди-џејството во клуб-културите, по апстракцијата, геометријата, компјутерската анимација, строгите вежби за перцепција, мрежните системи, по конструктивната-конкретната уметност, знаците и пиктограмите, Гервалд Рокеншауб се подложи, на својата неодамнешна изложба во Музејот на дворецот Линц, на испитување или, според насловот на изложбата, на пресопственичување (allure/construct). Презентацијата беше прецизно развиена за галериите на изложбата, оптимално прилагодена само на оваа локација. Како и сите појавувања на композициите на Рокеншауб, таа беше мајсторска и лежерна.

читај повеќе

Кога се согласи да придонесе со дизајн за шестото издание на серијата тапети за скали на evn collection, ние бевме уште повеќе воодушевени и мотивирани, како и предизвикани, да најдеме начин да го поврземе неговото дело со друго дело од нашата колекција.

Тапет 2000

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Родена во Цвикау во 1984 година, инсталациите и видео-работите на уметницата Хенрике Науман се занимаваат со политичката и естетската историја на обединета Германија. Нејзината работа се врти околу секојдневната култура на ГДР, превирањата по 1990 година и прашањето како дизајнот — мебелот, ентериерите, шарите — ги одразува социјалните идеологии. Науман го разбира дизајнот како историско сведоштво: материјален архив што ги прави видливи моќните односи, надежите и конфликтите. Тапетот “Tapete2000” (од Tapete, германски збор за “тапет”), создаден за evn collection, ги обединува дизајнерските предмети од Истокот и Западот од 1990-тите и 2000-тите во шарест дезен. Тостери, подни ламби, звучници и мали парчиња мебел стануваат орнаменти кои го продолжуваат долгогодишното истражување на Науман за естетските расекувања на ерата по обединувањето. Наизглед случајната распределба на објектите укажува на транзициски период во кој се реорганизираа распоредите на просториите, начините на живот и потрошувачките култури — и во кој секојдневниот живот на многу луѓе осцилираше помеѓу старите навики и новите ветувања.

читај повеќе

Клучен аспект на ова дело е изборот на позадинскиот материјал: мотивот на дрвени чипови, или Ingrain тапети. Денес често отфрлан како застарен или старомоден, тој некогаш бил израз на функционалниот модернизам. Изобретен во 19-тиот век и подоцна ценет за време на Баухаус ерата, тој се сметал за економична, издржлива и лесно пребојувана алтернатива на тапетите со шари. Нејзината практичност — способноста да ги покрива ситните неправилности на ѕидот и можноста за често пребојување — што некогаш се сметаше за предност, сега често го губи својот шарм. Фактот што компанијата што ја измислила е со седиште во Вупертал и го носи презимето Ерфурт, гради неочекуван мост кон ангажманот на Науман со секојдневните германски култури и нивните политички конотации.

Тед Шед

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

TED-SHED повторно го разгледува спектакуларниот случај на таканаречениот Унабомбер, Теодор Качински, кој во 1980-тите и 1990-тите користеше бомби во пакети за да рани и убива луѓе во САД. Качински, кој првично беше професор по математика, пишуваше анархистички манифести во кои повикуваше на сосема нов социјален поредок. Единствениот излез од доминантниот капиталистички систем што тој го гледаше беше да го уништи. Како пустиник, тој се повлече во колиба во шума од каде што, со години, извршуваше напади со писмо-бомби, сè додека не беше уапсен во 1998 година и не беше осуден на доживотен затвор.

читај повеќе

Вкупно три мотиви се повторуваат на тапетот: композитен портрет на лицето на бараниот терорист, машината за пишување на Качински и кутија со разни припаѓања за бомба во пакет. Во позадина е нумеричка табела, список на броеви што содржи скриен код.

ф е првата буква од …

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Изданието „ф е првата буква од … (гер. - f ist für …) на Џереми Делер е создадено во 2023 година за да ја одбележи неговата изложба „ПРЕДУПРЕДУВАЊЕ: ВИЗУЕЛНО ЕКСПИЦИТНА СОДРЖИНА. Графики и постери“ (анг. - WARNING GRAFPIC CONTENT. Prints and Posters) 1993–2023 во уметничкиот простор „Кунстраум Франц-Јозефс-Каи 3“ во Виена. Ситографиката е впечатлив пример на демократскиот, мултикултурен пристап на Делер, во кој се спојуваат политичкиот став, хуморот и поп-културните симболи.

читај повеќе

Двобојниот ситопечат ја одразува долгогодишната практика на Делер на користење постери и изданија како централен уметнички медиум уште од раните 1990-ти. За него, графиките се независни дела кои свесно се позиционираат на пресекот на уметноста, музиката, политиката и секојдневната култура. Формално, ситопечатот, со својот минималистички, висококонтрастен дизајн, се потпира на естетиката на дрворезите. Со комбинирање на почетна буква со пиктограм, тој истовремено буди асоцијации на класични азбучници за деца. Овој графички отпечаток ја нагласува важноста на читливоста и циркулацијата - централни аспекти на сфаќањето на уметноста како општествен медиум од страна на Делер.
Мотивот на лилјак на прв поглед изгледа едноставен, но открива повеќеслојно поле на значење. Кога Делер ја доби наградата „Тарнер“ во 2004 година, тој во интервју за германскиот неделник „Дер Шпигел“ ја посвети (меѓу другото) на лилјаците како еколошки значаен вид. Кон крајот на 2006 година, тој го иницираше и проектот „Куќичка за лилјаци“, јавно објавен архитектонски конкурс за куќичка за лилјаци на периферијата на Лондон. Делер, исто така, истражувал политички толкувања на мотивот, како што е врската помеѓу лилјаците и Џорџ В. Буш, во претходни дела.

Феномен

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Делото на Ахилеас Апергис, Феномен, создадено во 1974 година, е железна скулптура со димензии 48 × 58 × 28 см. Самиот наслов ја сугерира преферираната интерпретација. Овде, феноменот не се разбира како нешто што може да се фиксира, туку како состојба што се открива без никогаш да биде целосно фатена во концепт или слика. Скулптурата на Апергис е сместена во контекстот на европската материјална естетика која доживеа бројни обнови во 1970-тите, во која индустриските материјали, конструктивните процеси и сведениот формален јазик влегуваат во нови односи. Неговото дело така се движи помеѓу навидум конструктивен аранжман и отвореност на материјалот што овозможува неговите сопствени траги, реакции и отпорности да станат видливи. Тука, железото не е само носител на форма, туку и активна компонента во создавањето на сликата, материјал што не ѝ се спротивставува на времето, туку е на нејзина милост.

читај повеќе

Скулптурата се развива како вертикално структурирана конструкција од шипки и елементи од плочи со тенки ѕидови, чија површина се менува помеѓу сиви, земјени и месингани тонови. На тоа се додава и грубата површина, на места означена како да е од корозија. Овие колорни и површински состојби го побиваат секој херојски поим за патина и го префрлаат фокусот на распаѓањето како момент што дава форма, како работа на самиот материјал. Правејќи го тоа, Апергис доследно работи во размер како на модел.
Делото останува мало, не е насочено кон монументалност или јавна инсталација. Токму во тоа тоа задржува нешто привремено, отворено, недовршено.
Две густо поставени, завеса-подобни структури ја формираат основната рамка на просторна цртеж што потсетува на ефемерни феномени како северното сијање.
Ова не се површини во класична смисла, туку слоеви организирани во нежни набори и брановидни транзиции – помеѓу компресија и експанзија, помеѓу близина и далечина – формирајќи графичка силуета која потсетува на сеизмички снимки или минерални фрактури.

Херцл (III)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Во нејзината повеќеделна серија „Херцл“, Јаел Бартана се занимава со животот на Теодор Херцл (1860–1904), автор, новинар, политичар и адвокат. Роден во Пешта (денес Будимпешта), Херцл се смета за една од највлијателните политички фигури на 19-от век. Тој работел како дописник за „Ноје Фраје Пресе“ во Париз, живеел во Виена многу години и ги минувал одморите во регионот Залцкамергут. Починал во 1904 година во Едлах ан дер Ракс, Долна Австрија. Неговата политичка визија и стремеж биле посветени на ционистичкото движење и основањето на државата Израел.

читај повеќе

Преку нејзиниот ангажман со оваа историска личност, уметницата Јаел Бартана покренува прашања за идентитетот, моќта и културната меморија. Нејзините фотографии се составени од архетипски елементи, вклучувајќи клишеа и стереотипни улоги, и истражуваат деконструкција на политичките митови. Притоа, самата уметница се претставува во државничка поза во класичен портретен формат. Делата на Бартана функционираат во просторот помеѓу реалноста и фикцијата, помеѓу личната апропријација и социјалната критика. Всушност, самиот Херцл никогаш не бил државник, ниту официјален претставник на влада. Гледачите се поканети да ги преиспитаат границите помеѓу историјата и сегашноста. „Мојата улога како уметник е да ја отворам имагинацијата, за да ја преиспитам историјата и иднината.“ (Јаел Бартана, „Дер Стандард“, 5.12.2012)

Црвен моравец, јуни 2004

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Неспорниот сигнален ефект на црвената боја е исто така фасцинантен елемент во цртежите на Жан-Паскал Флавиен. Не би било доволно да се гледаат само како обични студии за неговите инсталации. Самиот уметник ги карактеризира своите цртежи како средства за восприемање и создавање простори.

читај повеќе

Пејзажите во цртежите ја отсликуваат околината на предметите и, врз основа на архивска визуелна меморија, го отвораат умот на набљудувачот кон територија што допрва треба да се открие. Мотивите - кратери, огромните трновити растенија и, најважно, диносаурусите што го истражуваат пејзажот, изгледаат како да потекнуваат од курс по историја на природата. Сепак, на природата на уметникот би ѝ било несвојствено директно да се повикува на одредени епохи, а камоли настани. Силниот натурализам што ги одредува формалните реализации на неговите позајмици од палеонтологијата не треба да се меша со љубов кон реализмот. Напротив, неверодостојната видливост на овој тип природа го остава невидливото да се открие.

Чекорење

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

“Pacing” (1962), насловот на делото на Џин Спитерис, се однесува на динамично движење. Обожавателите на спортови за издржливост, како трчање или возење велосипед, се запознаени со важноста на оваа техника. Таа помага да се регулира енергијата и брзината и да се спречи “пад” на издржливоста. Ова е јасно видливо во скулптурата на Спитерис.

Скулптурата се состои од отворена железна структура во која груби, рамни метални носачи формираат ритмичка, дива рамка. Поединечните елементи изгледаат како откинати фрагменти кои се стремат во една насока. Скулптурата мора да стои на подот за да му овозможи на гледачот уште појасно да го доживее “оттргнувањето” на движењето.

Ширење на една површина – Ентериер

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Ова дело, насликано на дрво, ги истражува прашањата на визуелната илузија и перспективалната конструкција на просторот преку сликарски средства. Тоа прикажува интериер во кој таванот и подот се појавуваат како монохромниповршини лишени од понатамошни внатрешни детали: таванот е црн, подот е темноцрвен. Од двете страни, просторот — кој, поради својата празнина, потсетува на изложбен простор или театарска сцена — е ограничен со два бели ѕида. Нивните тесни страни, кои истовремено изгледаат како отвори, се илузорно прикажани со црно-бела шара, создавајќи гоСе создава впечаток дека ѕидовите се составени од различни видови дрво или материјали.

читај повеќе

Во центарот на позадината се наоѓа квадрат кон кој се слива целата композиција. Сепак, оваа точка на исчезнување на сликарскиот простор се покажува како празен простор. Квадратниот отвор е исечен од дрвеното платно и го открива ѕидот зад него. Во музејот во Скопје, ова може да се доживее директно, бидејќи погрубата површинска структура и текстурата на побелениот музејски ѕид значително се разликуваат од хомогено обојената дрвена површина.