Дизајнот произлегува од тековниот проект на Иваноска „Плот во цут“ (2024–), концептуално поттикнат од нејзиниот интерес за митолошкото суштество од југоисточна Европа, самовила, и за текстовите на Дона Харавеј “Манифест на киборгот” и „Остранувајќи со нелагодноста“. Таа ја преосмислува самовилата низ современа призма како спекулативно, хибридно суштество, размислувајќи за тоа како овој фолклорен ентитет може да се разбере денес како еден вид иден киборг — што произлегува од идејата на Харавеј дека киборгот се појавува токму таму каде што се губат границите помеѓу човекот и животното.

За тапетот создаден за колекцијата evn, „Плот“, уметницата ја користи својата небинарна азбука „Архетип отворена форма“, систем од кој се отстранети конвенционалните хиератички структури на вертикалните и хоризонтални линии. Наместо тоа, таа конструира букви преку кругови, полукругови и дијагонали, свесно спротивставувајќи ѝ се на јасната читливост и отворајќи простор за поетско мноштво.

Цртежот е омаж на секојдневните прошетки на Иваноска во Градскиот парк во Скопје, каде што таа ги доживува постојано променливите расположенија на природата и нејзината тивка упорност. Особено впечатлив детаљ е сликата на клукајдрвецот. Ова минливо акустично доживување стана почетна точка за визуелен мотив. Тука, птицата станува симбол на виталност, ритам и живиот пулс на урбаната природа. Опкружена со печурки и гранки од врба, таа постои во повеќеслоен екосистем каде што суптилните предупредувања за уништување остануваат вкоренети под површината. Неговото присуство во рамките на тапетот ги преплетува личното искуство, урбаниот пејзаж и чувството на неизвесна иднина што допрва се обликува.

Сè на сè, тапетот пренесува поетска тензија помеѓу деликатните, цветни и органски форми и намерно поставениот, речиси документарен елемент на птицата. Во комбинација со интроспективната и општествено ангажирана уметничка пракса на Иваноска, резултатот е дело богато и со естетска и со концептуална длабочина. Тоа ја открива способноста на уметницата да ги трансформира секојдневните перцепции во повеќеслоен визуелен наратив. Тапетот се преобразува во преоден простор — деликатен, но моќен сплет од бои, текстури и значења, што проговорува за грижата, ранливоста и потенцијалот за воспоставување нови односи меѓу различните видови.

Текст: Хајке Мајер-Рипер, 2026

Превод од англиски на македонски: DeepL.com